Els Dietvorst

Een spirituele dooltocht

De tentoonstelling van Els Dietvorst in M HKA is verlengd tot 30 augustus. Een geluk, want 'Dooltocht / A desperate quest to find a base for hope' zoals de expo heet, biedt een totaalervaring, een rollercoaster van emoties en filosofische bespiegelingen.

Dooltocht / A desperate quest to find a base for hope
Dooltocht / A desperate quest to find a base for hope, 63.5 x 70.5 cm 2019 Materialen: bister on simili japon Collectie: Courtesy of the artist

Als je een schuifjesdenker bent, dan is de kans groot dat je de wereld uiteen laat vallen in grosso modo vier grote delen: een politiek domein, een sociaal, een artistiek en een wetenschappelijk luik. Els Dietvorst denkt niet in hokjes. Haar leven en haar werk passen in haar overtuiging dat alles ononderbroken met elkaar in verbinding staat, niets op zichzelf bestaat.

Dietvorst brengt ons verhalen die uitnodigen tot nadenken over migranten en zwaluwen, over kippen en schapen, over boeren en vissers die in hun voortbestaan bedreigd worden door het kapitalistisch systeem. In 2010 ruilde ze Brussel voor een klein dorpje in Zuidoost-Ierland. Ze werd schapenhoedster en haar kunst kreeg een nog sterker activistisch trekje. Meer en meer geraakte ze ervan overtuigd dat de natuur ondoorgrondelijk blijft en dat de wetenschap slechts een fractie van de realiteit kan doorgronden.

Ur / C'est de la Babylone, variable dimensions, 2019. Loam, wood, sackcloth. Courtesy of the Artist
Ur / C'est de la Babylone, variable dimensions, 2019. Loam, wood, sackcloth. Courtesy of the Artist

Els Dietvorst probeert een nieuw ethisch bewustzijn te stimuleren, een vorm van spiritualiteit waarbij de mens onze samenleving niet domineert, maar een klein schakeltje is in de mysterieuze natuur. In die optiek krijgt diezelfde mens dan de mogelijkheden om zijn lichamelijke en zintuiglijke ervaringen te overstijgen door minder rationeel en meer intuïtief te leven. 

Op het dakterras van het Antwerpse M HKA installeerde Dietvorst een gigantische schedel van een neanderthaler. De lemen sculptuur zit opgesloten in een kooi die dezelfde afmetingen heeft als een éénpersoonscel in Guantanamo. De schedel wordt door enkele duiven als nest gebruikt.
Het geheel is een metafoor voor gevangenschap en dood, in contrast met vrijheid en vrede.

Skull 2, 2008, metal, wood, loam, pigeons. Collection M HKA, Antwerp / Donated by the artist, 2009
Skull 2, 2008, metal, wood, loam, pigeons. Collection M HKA, Antwerp / Donated by the artist, 2009

In het museum vind je nog meer indrukwekkende lemen beelden, maar ook filmprojecties, tekeningen en installaties. Dietvorst omschrijft haar tekeningen als een intuïtief proces waarbij ze elke misstap door een volgende probeert te corrigeren. Een zaal is volledig gevuld met buitenmaatse muurtekeningen. Het lijken wel herinneringen aan oeroude rotsschilderingen. Als je wat langer blijft kijken, ontrafelt er zich een verhaal van de mens en zijn strijd met de bomen.

‘Dooltocht’ is een totaalervaring, een rollercoaster van emoties en filosofische bespiegelingen, waarbij het verstand buiten spel staat. Misschien is het wel een visioen van onze toekomst. Is de mens nog wel in staat om te overleven en om een harmonie met de natuur tot stand te brengen? 

Je hoeft niet tot onze heropening te wachten om Dietvorsts werk te leren kennen. Haar film 'The Rabbit and the teasel', gefilmd op het Ierse platteland, neemt je mee in een universum waar dood, verval en schoonheid hand in hand gaan.

www.muhka.be

Video
Auteur
André De Nys