Het kunstenaarsboek

Frederick Feyfer

Er zijn veel manieren om je als kunstenaar te profileren en je werk te tonen, zowel offline als online. Het uitbrengen van een kunstenaarsboek is er een van. Vormgegeven als archief, projectverslag of als een nieuw kunstwerk; van unicum tot boek in grote oplage: het kunstenaarsboek komt in vele gedaanten. Ook grafisch vormgever en illustrator Frederick Feyfer pakte uit met een kunstenaarsboek.

Frederick Feyfer leidt al meer dan 10 jaar zijn grafische studio Uncompressed in Leuven. Elk jaar maakt hij een reis van minstens een maand om te ontsnappen aan de voortdurende stroom van deadlines. Hij doet dan niets liever dan tekenen om te onthaasten. Architecturale tafereeltjes, portretten van mensen onderweg, een slapende hond of een palmboom: zelf omschrijft hij ze als ‘drawings from the road’. De tekeningen die hij maakt tijdens het reizen vormen een dagboek of galerij van herinneringen.
Sinds twee jaar profileert Frederick zich, naast zijn commerciële grafische activiteiten, ook als tekenaar/kunstenaar. Zijn kunstenaarsboek ‘Congé Dessiné’ betekent voor hem een belangrijke mijlpaal. 

Hoe is ‘Congé Dessiné’ vormgegeven?
Voor mij was het snel duidelijk dat het boek er moest uitzien als een echt schetsboek, met zowel schetsen als afgewerkte illustraties, collages, krabbels, landkaarten… De uitgever verkoos er een boek van te maken waarbij de tekeningen voorzien zijn van tekst. Het mocht geen kijkboek zonder verhaal worden. De zoektocht naar het juiste format groeide organisch uit tot een verzameling schetsen en illustraties, die ik aanvulde met persoonlijke indrukken en anekdotes. De reizen en bestemmingen bepalen de hoofdstukken van het boek.

Een kunstenaarsboek kan volgens mij vele vormen aannemen. Voor mijn publicatie had ik niet onmiddellijk een ideaal voorbeeld in gedachten. Andere carnets de voyage belichten meestal één bestemming, louter met beeld. Dat mijn boek een archief zou worden sprak voor zich, omdat het om een bundeling gaat van werk dat ik over een lange periode maakte. De uitdaging bestond erin de losse flarden te structureren tot een samenhangend verhaal.

Ook alle technische afstemming met de drukker, zoals de papierkeuze en afwerking deed ik zelf, in overleg met de uitgever. Die druktechnische fase vind ik het leukst omdat je hier echt de kers op de taart kan plaatsen. De promotie voerde ik samen met Oogachtend. De distributie en verkoop nam de uitgeverij volledig voor haar rekening.

Hoe lang nam de voorbereiding van het boek in beslag?
Het hele proces nam een dik jaar in beslag: van het inscannen van alle tekeningen tot ik het gedrukte boek in handen had. Het had sneller kunnen gaan, maar aangezien ik nog een fulltime job heb, was het zoeken naar tijd om er voluit aan te kunnen werken.

Vraagt het een groot budget?
Dat is een vraag die je beter aan mijn uitgever stelt. Zij betaalde de drukkosten, de copywriter en de distributie; de zwaarste kosten eigenlijk. Ik kon als graficus het boek zelf vormgeven en dat drukte de kosten. Het boek werd op 750 exemplaren gedrukt. Dat is een kleine oplage, maar het is mijn eerste boek. Het is dus niet zo dat veel mensen zaten te wachten op een publicatie onder mijn naam. Ik koos voor een liggend formaat dat iets kleiner is dan het A4-formaat. Door de nogal luxueuze afwerking (hardcover met foliedruk en linnen rugbekleding) is het boek misschien een beetje aan de dure kant. Het is in de winkel te koop voor ongeveer 37 euro.

Hoe is het kunstenaarsboek onthaald?
Ik kreeg goeie recensies van zowel online media als van enkele grote Belgische kranten en tijdschriften. Maar het boek valt moeilijk onder te brengen onder een bepaald genre. Het kan ergens gesitueerd worden tussen een graphic novel, een kunstboek en een reisboek. Ik merkte dat die nogal exotische tussenvorm het misschien wat moeilijker maakte om in de klassieke recensiecategorieën te worden opgenomen.

Is het hele avontuur voor herhaling vatbaar?
Heel zeker. Ik heb veel zin om me op een volgend boekproject te storten en wie weet komt er ooit nog een tweede ‘Congé Dessiné’. Maar dan heb ik eerst nog vele reizen en tekeningen te maken. Dat is minder evident in deze tijden van pandemie. Ik werk ook aan een expo in het najaar met tekeningen van mijn laatste reis naar Rwanda en Oeganda. Die twee landen bezocht ik na de publicatie van mijn boek. Ik heb dus nieuw werk te tonen.

Welke kunstenaarsboeken vind jij zelf inspirerend?
Ik ben gevormd door strips en graphic novels. Van Robert Crumb tot Daniel Clowes, Chris Ware of Charles Burns: allemaal maakten ze op hun manier een indruk. Specifiek binnen de wereld van reis-schetsboeken of carnets de voyage heb ik veel respect voor mensen als Nicolas de Crécy of Jeroen Janssens. De recente reeks van Louis Vuitton travel books vind ik meesterlijk.  

Auteur
Annemie Vingerhoets