Het kunstenaarsboek

Leen van Tichelen

Kunstenaars die boeken maken: dat leidt vaak tot boeken die kunstwerken op zich zijn en een bijzondere plaats innemen in het oeuvre van een artiest. Hoe vertalen kunstenaars hun artistieke praktijk naar een boek? Wie vraag je het beter dan de kunstenaar zelf: Leen van Tichelen bracht recent haar eerste kunstenaarsboek uit.

Leen richt zich niet op één medium, maar werkt aan een groot verhaal dat haar voorliefde voor de poëzie van materialen toont. Ze bouwt haar werk op met een beperkt aantal elementen. Door stapelen en bouwen onderzoekt ze de mogelijkheden die die bouwstenen bieden. Daarnaast neemt het lichamelijke een centrale positie in.

Welke plaats heeft het in je oeuvre?
Ik zie mijn kunstenaarsboek als een zelfstandig kunstwerk. Het is gemaakt met andere tools dan waarmee ik normaal werk, maar niettemin een echt werk. Een ideaal kunstenaarsboek is voor mij een boek dat je meeneemt in het werk en het verhaal van de kunstenaar. Het biedt de mogelijkheid om in een andere wereld te stappen en daar altijd naar terug te keren. In dit boek zijn het concept, de opbouw, de keuze van papier, het spel met de soft cover en de multipel die erin geplooid zit, een doordachte vertaling van hoe mijn werk zelf ontstaat in het atelier. Het boek ligt met andere woorden helemaal in het verlengde van mezelf.

Hoe heb je het aangepakt?  
Ik heb twee dummy’s (testversies) gemaakt en foto’s van mijn werk op klein formaat afgeprint. Zo heb ik combinaties gelegd van de ene naar de andere dummy, nieuwe selecties gemaakt en het geheel uitgepuurd.

Welke plaats heeft het in je oeuvre?
Ik zie mijn kunstenaarsboek als een zelfstandig kunstwerk. Het is gemaakt met andere tools dan waarmee ik normaal werk, maar niettemin een echt werk. Een ideaal kunstenaarsboek is voor mij een boek dat je meeneemt in het werk en het verhaal van de kunstenaar. Het biedt de mogelijkheid om in een andere wereld te stappen en daar altijd naar terug te keren. In dit boek zijn het concept, de opbouw, de keuze van papier, het spel met de soft cover en de multipel die erin geplooid zit, een doordachte vertaling van hoe mijn werk zelf ontstaat in het atelier. Het boek ligt met andere woorden helemaal in het verlengde van mezelf.

Hoe heb je het aangepakt?  
Ik heb twee dummy’s (testversies) gemaakt en foto’s van mijn werk op klein formaat afgeprint. Zo heb ik combinaties gelegd van de ene naar de andere dummy, nieuwe selecties gemaakt en het geheel uitgepuurd.

Er komt heel wat kijken bij het maken van een kunstenaarsboek: beelden, tekst, vormgeving, het drukken, .. Wat heb je zelf gedaan en waarvoor werkte je samen? 
Ik heb het boek in eigen beheer uitgegeven. Voor de vormgeving heb ik nauw samengewerkt met studio Ine Meganck. Ik had al met Ine samengewerkt. Ze voelt goed aan waar ik naartoe wil en weet dat goed te vertalen. Van bij de start was het me duidelijk dat ik met verschillende schrijvers wilde werken. Ik vond het belangrijk om het tekstgedeelte zelf los te laten. Ik was benieuwd wat anderen over mijn werk zouden schrijven. Johan Velter, Petja Gekiere, Christophe Van Gerrewey en Els Wuyts schreven elk een tekst bij een hoofdstuk. De keuze voor hen is gegroeid doorheen het proces. Dat geldt ook voor de foto’s van Isabel Devos en Winne Lievens, de vertaling van Tineke de Meyer en de fotobewerkingen van Liselotte Van Daele. Voor mij was het vooral belangrijk in dit boek samen te kunnen werken met mensen die mijn werk genegen zijn. Het zijn bovendien mensen die ik een warm hart toedraag.

Hoe lang nam het maken van het boek in beslag?
Een jaar. Het was een intensief proces, met veel nachtwerk, maar 100 % de moeite waard.

Vraagt het een groot budget?
Ja, voor mij wel en ik denk voor vele andere collega-kunstenaars ook. Hoewel de grootte van een budget door iedereen anders geïnterpreteerd en ingevuld kan worden. Het boek werd gedrukt op 350 gesigneerde exemplaren. In de eerste 120 boeken is de multipel ‘It’s still growing’ opgenomen, het eerste werk uit 2020. Zo kunnen geïnteresseerden een boek en bijhorend kunstwerk aanschaffen. Een boek kost 35 euro; een boek met multipel 235 euro.  

Hoe is je boek onthaald?
Ik heb heel mooie reacties gekregen. Maar ik had geen slechter jaar kunnen kiezen voor de uitgave van een eerste publicatie. Deze moeilijke coronatijd vertaalt zich ook in verkoop en bereik van mensen. Daar staat tegenover dat er veel solidariteit is en je warmte krijgt van mensen die je volgen of je werk leren kennen. Ik ontvang regelmatig mensen in mijn atelier, naar aanleiding van de uitgave van het boek. Het is ook niet strikt tijdsgebonden. Daardoor is het niet nodig om alle exemplaren meteen te verkopen. Het boek zal ook op toekomstige expo’s een plaats krijgen. Ik geloof dat er zeker projecten uit zullen voortvloeien. Maar het is nog te vroeg om dat te kunnen benoemen. Geduld en hard blijven werken, dat zijn de twee pijlers waar ik in blijf geloven.

Voor herhaling vatbaar?
Zeker! Een boek maken is fantastisch. Het idee voor een volgend boek is al aan het rijpen.

Het boek is te koop bij Studio LVT Gentbrugge, Copyright Gent/Antwerpen, SMAK Gent, Theoria Kortrijk, Mu.Zee Oostende, Walry Gent.

Auteur
Annemie Vingerhoets