Wolfgang Tillmans

Bedolven onder betekenis

Voor de eerste solotentoonstelling van Wolfgang Tillmans in België moe(s)t je in Wiels zijn. Op het menu: werk van de laatste dertig jaar, dat tont hoe hij de conventionele grenzen van de beeldcreatie verlegde. De expo is verlengd tot 16 augustus 2020. Er komt dus nog een mooie kans om deze bijzondere expo te gaan bezoeken.

Wolfgang Tillmans, Kammerspiele, 2016, © the artist, courtesy Galerie Buchholz, Berlin/Cologne, Maureen Paley, London, David Zwirner, New York, Galerie Chantal Crousel, Paris
Wolfgang Tillmans, Kammerspiele, 2016, © the artist, courtesy Galerie Buchholz, Berlin/Cologne, Maureen Paley, London, David Zwirner, New York, Galerie Chantal Crousel, Paris

De Duitse kunstenaar Wolfgang Tillmans (°1968) gaat sinds de jaren ’80 op een heel eigengereide manier met ‘beeld’ om. Daarvoor werd hij in 2000, als eerste niet-Britse kunstenaar én als eerste fotograaf, beloond met de prestigieuze Turner Prize.

Figuratieve en abstracte foto’s naast elkaar, soms ingelijst, soms gewoon zonder kader aan de muur geprikt. Monumentaal groot en ontiegelijk klein fotowerk, met schijnbaar onverenigbare thema’s: de expo in Wiels is een uitdaging, die je beelden voorschotelt van een van de hak op de tak springende samenleving.

Een eindeloze reeks onderwerpen dient zich kris kras aan bij de kunstenaar. Tillmans onderzoekt hoe je nog boeiende foto’s kan maken in een steeds meer beeldverzadigde cultuur. Aan de hand van symbolische betekenissen nodigt hij de kijker uit om zelf een persoonlijke interpretatie toe te voegen. Ik weet hoe dit ruikt. Ik heb dit ook al meegemaakt. Die klank is mij vertrouwd. Soms resoneert het werk, soms niet. De fotograaf doet een beroep op herkenning, maar tegelijkertijd is er nooit een éénduidige richting om het beeld te lezen.

Tillmans mag dan stevig geworteld zijn in de fotografie, zijn veelzijdige aanpak uit zich ook in de vele technieken waarmee hij werkt: behalve fotografie ook tekst, video, geluid, performance… Hij speelt met verschillende formaten, dragers en opstellingen in de ruimte, als installaties die op elke tentoonstelling weer anders zijn, zodat het resultaat moeilijk categoriseerbaar en niet hiërarchisch geordend is.

Wolfgang Tillmans, Philharmonie Bloch I, 2017, © the artist, courtesy Galerie Buchholz, Berlin/Cologne, Maureen Paley, London, David Zwirner, New York, Galerie Chantal Crousel, Paris
Wolfgang Tillmans, Philharmonie Bloch I, 2017, © the artist, courtesy Galerie Buchholz, Berlin/Cologne, Maureen Paley, London, David Zwirner, New York, Galerie Chantal Crousel, Paris

‘Today is the first day’, zoals de expo heet, verwijst naar de open en alerte blik waarmee Tillmans de wereld om zich ervaart. Hij slaat ons voortdurend om de oren met onderwerpen als fake news en gender, nationalisme en populisme. Al vanaf zijn eerste beelden, waarmee hij een generatie toonde, getekend door de AIDS-crisis en de val van de Berlijnse Muur, geeft Tillmans blijk van een sterk politiek bewustzijn. Sinds een aantal jaar stopt hij zijn politieke engagement niet langer alleen in zijn werk, maar ook in sociaal activisme: de bescherming van de democratie en van rechten voor minderheden, via zijn stichting ‘Between Bridges’ en de pro-Europese campagnes die hij opzet.

Dit is een oeuvre dat essentiële vragen oproept over onze verzadigde leefwereld. We krijgen zoveel beelden te verwerken, altijd blijft er iets achter het beeld verscholen. Wat is waar, wat niet? Hoe maak je betekenisvolle beelden? Ontdek het, en doe er iets mee.

www.wiels.org

Wolfgang Tillmans, Chloe, 1995, © the artist, courtesy Galerie Buchholz, Berlin/Cologne, Maureen Paley, London, David Zwirner, New York, Galerie Chantal Crousel, Paris
Wolfgang Tillmans, Chloe, 1995, © the artist, courtesy Galerie Buchholz, Berlin/Cologne, Maureen Paley, London, David Zwirner, New York, Galerie Chantal Crousel, Paris
Wolfgang Tillmans, Lutz & Alex sitting in the trees, 1992, © the artist, courtesy Galerie Buchholz, Berlin/Cologne, Maureen Paley, London, David Zwirner, New York, Galerie Chantal Crousel, Paris
Wolfgang Tillmans, Lutz & Alex sitting in the trees, 1992, © the artist, courtesy Galerie Buchholz, Berlin/Cologne, Maureen Paley, London, David Zwirner, New York, Galerie Chantal Crousel, Paris
Wolfgang Tillmans, Pear Cut, 2019, © the artist, courtesy Galerie Buchholz, Berlin/Cologne, Maureen Paley, London, David Zwirner, New York, Galerie Chantal Crousel, Paris
Wolfgang Tillmans, Pear Cut, 2019, © the artist, courtesy Galerie Buchholz, Berlin/Cologne, Maureen Paley, London, David Zwirner, New York, Galerie Chantal Crousel, Paris
Auteur
André De Nys