Hans Defer

Hans Defer (Oostende, 1968)

Van jongs af aan wist Hans Defer dat hij kunstenaar wilde worden. Maar de echte artistieke openbaring kwam in oktober 1982, toen hij Blade Runner zag in het inmiddels verdwenen Ciné Forum in Oostende.

De film vormde het begin van een levenslange fascinatie voor geheugen, identiteit en de vraag wat echt is en wat niet. Defer herkende zichzelf in de replicants: kunstmatige wezens met geïmplanteerde herinneringen, verdwaald in een wereld waarvan ze de regels niet helemaal begrijpen. Ook hij voelde zich verloren in een samenleving waarvan de basisregels hem op de een of andere manier ontgingen. Het woord autisme betekende op dat moment nog niets voor hem.

Tijdens zijn eerste periode als kunstenaar werd Defer beïnvloed door het dadaïsme en het Duitse expressionisme. Hij speelde bas en zong in punk- en metalbands, schreef verhalen en gedichten en droomde ervan films te maken. Na een persoonlijke crisis in 1990 liet hij de kunst echter achter zich. Hij trouwde en werd in 1997 vader van een zoon met ernstige autisme. De komst van zijn zoon bracht uiteindelijk een onverwachte helderheid met zich mee en hielp Defer zichzelf en de wereld om hem heen te begrijpen op een manier die hem voordien niet was gelukt.

In de jaren negentig schreef hij, geïnspireerd door Kafka, Philip K. Dick, Rimbaud en David Lynch, verhalen en werkte hij aan de eerste aanzetten van een filmscenario. Veel van deze ideeën zouden later opnieuw opduiken in zijn fotografie en videowerk.

Na zijn scheiding kwam Defer alleen in een appartement terecht. Het enige wat hij kon doen, was opnieuw kunst gaan maken. In 2009 begon hij weer te tekenen en te schilderen, en al snel volgden de eerste tentoonstellingen.

Fotografie en video werden steeds belangrijker. Fotografie werd een manier om herinneringen, sporen en mogelijke werkelijkheden vast te leggen; video opende een ruimte waarin tijd, herhaling en verschillende werkelijkheden naast elkaar konden bestaan.

In zijn werk probeert Defer de geest van de beginner te bewaren — een idee uit het zenboeddhisme dat hij ook herkent in de oorspronkelijke houding van punkrock: beginnen zonder vaste regels, experimenteren, falen, opnieuw proberen en niet al te veel luisteren naar wat men geacht wordt te doen.

Door de jaren heen ontwikkelde hij een beeldtaal die zich bewust beweegt tussen schilderkunst, fotografie en video. Zijn werk groeit voort uit herinneringen, films, verhalen en beelden die weigeren te verdwijnen. Hij keert regelmatig terug naar ouder werk, fotografeert het opnieuw, manipuleert het, scheurt het uit elkaar en zet het weer in elkaar — alsof ook zijn eigen archief nooit volledig te vertrouwen valt.

Vandaag denkt Defer steeds meer na over vertragen. Over minder maken en meer kijken. Over het archief een tijdje gesloten laten en zijn blik op de zee richten.

Misschien is dit geen eindpunt, maar eenvoudigweg een nieuwe tussenruimte.

www.hansdefer.com 

https://www.instagram.com/hansdefer