Femke Vindevogel: 'Stoelen schilderen biedt houvast en troost'
Femke: ‘Met mijn reeks Life In Chairs vier ik de schoonheid van alledaagse en imperfecte dingen. Het idee voor deze reeks ontstond na een relatiebreuk. Er veranderde in korte tijd zo veel dat ik houvast en troost vond in het schilderen van dagelijkse, huiselijke voorwerpen. Aanvankelijk schilderde ik alles, van lampen tot afwasmiddel, maar gaandeweg drongen de stoelen zich meer en meer op.
Sommige exemplaren redde ik uit containers, andere zijn al generaties lang in familiebezit. Veel stoelen zijn onbruikbaar door ouderdom en slijtage, maar door die gebruikssporen net extra mooi. Helemaal onbevangen door de wereld wandelen, lukt me intussen niet meer. Bij een bezoekje aan de rommelmarkt heb ik meer oog voor de stoelen waar de standhouders op zitten dan voor de aangeboden voorwerpen zelf. Tijdens mijn laatste reis nam ik een uur lang foto’s van de schrijfstoel van Virginia Woolf.’
Het perfecte licht
Femke: ‘De stoelen die ik schilder, heb ik graag in mijn buurt. Ik bestudeer ze op verschillende tijdstippen en in allerlei lichtomstandigheden. Soms neem ik honderden foto’s van één stoel. Als introvert probeer ik het fotograferen in het openbaar zoveel mogelijk te vermijden. Uit ongemak ga ik dan haastiger te werk dan thuis, waardoor ik vaak niet het beoogde resultaat krijg. Liefst spendeer ik thuis een aantal uren of zelfs dagen aan het fotograferen van de stoelen, zodat ik ze in het juiste licht kan vangen.
Het gebeurt tegenwoordig best vaak dat mensen me spontaan stoelen brengen. Momenteel staat er een hele leuke stoel van Lize Spit in mijn keuken, die ik af en toe naar buiten sleur om te fotograferen bij mooi licht. Eens ik met zo’n stoel klaar ben, geef ik die weer terug. Al begint het aantal stoelen in mijn huis problematisch te worden, zelfs mijn tuin staat vol afgebleekte en aftandse exemplaren. Het is er een waar stoelenkerkhof.’
Mooie plooien
Femke: 'Mijn foto’s gebruik ik als basis voor schetsen en oefeningen naar kleur. Ik lijd aan keuzestress, en schets daarom het meest op mijn iPad. Daar probeer ik verschillende kleuren uit - ik behoud zelden de originele kleuren van de stoel - en speel volop met de compositie. Dan pas volgt het daadwerkelijke schilderen. Ondanks zo'n schijnbare strakke voorbereiding, volg ik nooit klakkeloos mijn voorstudie. Het werk lijkt meestal een eigen wil te hebben.
Het formaat waarop ik schilder is gewoonlijk niet zo groot. Een van de redenen daarvoor is het kabouterformaat van mijn atelier. Mijn werkplek is klein, heeft een schuin dak - waar ik minstens een keer per dag tegenaan loop - en dient ook als schrijfkamer. Ik kies dus bewust voor de minst toxische schildersmaterialen zoals acrylverf, Cobra-olieverf en gouache.
Al begin ik sinds kort ook op groter formaat te schilderen, dat gaat gemakkelijker op doek. Maar papier blijft mijn eerste liefde. Zeker omdat het door de zuigkracht een matte schijn geeft aan de acrylverf en ontvankelijk is voor kleurpotlood. Gevouwen papier is mijn favoriet. De papiersoort waarop ik meestal werk is eigenlijk nogal dun om op te schilderen, maar heeft de mooiste plooien. Ik voel me trouwens vrijer op papier, dan voelt het alsof ik meer mag mislukken.
Ik ben ook met materialen gaan experimenteren. De acrylverf, waarmee ik heel gelaagd op papier kan werken, droogt erg snel. Dat zorgde voor een gejaagdheid, die ik liever vermijd. Schilderen werkt net kalmerend voor mij, de tijd glijdt ongemerkt voorbij. Nu schilder ik met Cobra-olieverf, dat is een trager proces. Een werk moet soms twee weken drogen. Het is daardoor ook iets technischer en minder spontaan. Ik waak ervoor dat het eindresultaat niet te netjes afgewerkt of afgelikt is.’
Onthullende titels
Femke: ‘Ik spendeer heel veel tijd aan het zoeken naar een titel. Die geeft een extra gelaagdheid en onthult iets over mezelf. Zo gaat Inelegant Repaired Chair With Scoliosis over een stoel met schuine leuning die ik uit het containerpark redde. De zitting ervan is zo slecht gerepareerd dat je er niet op kan zitten. Tegelijk gaat het werk over mezelf en het leven met chronische pijn. Observing The Belgian Rain verklapt dat ik een echte huismus en een dagdromer ben. Mijn liefde voor schrijven beïnvloedt mijn schilderijen in de vorm van de titels en de verhalen die ik erbij verzin. Ik schrijf ook romans en tijdens het schrijven denk ik heel erg in beelden.
Ik verkoop mijn werk niet aan iedereen, enkel als het goed voelt. Zo'n werk is een soort familielid, waarvan je wil dat het graag gezien wordt en goed terechtkomt. Als ik dan zie dat een werk goed is ingekaderd, ben ik zeer opgelucht. Alleen van de eerste werken van een reeks kan ik geen afstand doen. Die heb ik nodig als inspiratie voor volgende werken. Ik ben het stoelen schilderen absoluut nog niet beu, het voelt alsof ik nog maar net begonnen ben. Momenteel werk ik ook aan een andere reeks, schilderijen van voorwerpen in mijn schrijfkamer. Ik blaas de vormen op tot ze bijna architecturale vormen aannemen.’
Femke Vindevogel
° 1978
Schildert thuis in haar atelier in Jabbeke.
Laat zich inspireren door kleine momenten van schoonheid in het dagelijks leven.